Kolędy w Polsce cieszą się niesłabnącą popularnością juź od XVI wieku. Autorami kolęd byli głównie poeci (Franciszek Karpiński, Mikołaj Sęp Sarzyński czy Andrzej Morsztyn) i znani kaznodzieje jak x. Piotr Skarga. Kolędy śpiewane były przez Polaków w Złotym Wieku i podczas Zaborów. W czasach II Wojny Światowej na podstawie kolęd układano kolędy-patriotyczne. Do czasów nam współczesnych w różnych śpiewnikach przetrwało ponad 500 kolęd i pastorałek. Po niżej prezentujemy listę, najpopularniejszych i najchętniej śpiewanych kolęd w Polsce.
 

 

A wczora z wieczora

Kolęda A wczora z wieczora pochodzi z XVII wieku, pierwszy raz została wydana w 1630 roku przez Jana Żabczyce. Autor kolędy A wczora z wieczora jest nieznany.  W wieku XIX w śpiewniku publikowanym przez księdza Michała Mioduszewskiego istniały trzy zapisy melodii, na które śpiewano kolędę A wczora z wieczora. Obecnie kolędę A wczora z wieczora śpiewa się na melodię zapisaną w Śpiewniku księdza Jana Siedleckiego, wydanym w 1908 roku. Kolęda A wczora z wieczora posiada inną wersję, która powstała na Mazowszu i została spisana przez znanego etnografa Oskara Kolberga, w jego zbiorach. 

 

Ach ubogi żłobie

Kolęda Ach ubogi żłobie, została napisana w drugiej połowie XVIII wieku. Kolęda Ach ubogi żłobie pojawia się w kilku rękopisach zakonnych z końca XVIII wieku. Autor kolędy Ach ubogi żłobie jest nieznany. Od końca XIX wieku kolęda Ach ubogi żłobie śpiewana jest na melodię skomponowaną przez Piotra Studzińskiego. Obecnie kolęda Ach ubogi żłobie śpiewana jest podczas jasełek i koncertów bożonarodzeniowych. Utwór od czasów swojego powstania znalazł się w wielu śpiewnikach, mimo iż nie zachowują one treści oryginalnych, to pierwsza zwrotka nie uległa zmianie od początku powstania kolędy Ach ubogi żłobie.

 

Ach witajże pożądana

Kolęda Ach witajże pożądana, pochodzi z XVIII wieku. Powstała najprawdopodobniej w dobie oświecenie, autor melodii i tekstu jest nieznany. Ciężko też określić co było przyczyną dla której kolęda Ach witajże pożądana zdobyła taką popularność. Nie wiele kronik i śpiewników zachowało jej tekst. Przypuszcza się, że duży wpływ na popularyzację kolędy Ach witajże pożądana miała melodia pochodząca z ówczesnego okresu, mocno wyróżniająca się na tle innych polskich kolęd. Duże znaczenie w popularyzacji kolęd, nie tylko tych z doby oświecenia, miał udział duchowieństwa w rozwoju ówczesnej epoki.

 

Anioł pasterzom mówił

Kolęda Anioł pasterzom mówił, jest jedną z niewielu kolęd przełożonych na język polski. Kolęda Anioł pasterzom mówił została przetłumaczona w XVI wieku z łacińskiej pieśni Dies est laetitiae. W tzw. rękopisie kórnickim pochodzącym z połowy XVI wieku, zapisano jedynie tekst kolędy Anioł pasterzom mówił, bez melodii. Melodia do kolędy Anioł pasterzom mówił, pojawia się dopiero w XIX wieku w Śpiewniku kościelnym księdza Michała Marcina Mioduszewskiego wydanego w roku 1838. Kolęda Anioł pasterzom mówił, popualrność zawdzięcza owemu Śpiewnikowi, który przez lata, zawierał kanon polskich pieśni religijnych wtym również kolęd.

 

Bóg się rodzi

Pieśni o Narodzeniu Pańskim - znana wśród Polaków jako kolęda Bóg się rodzi, została napisana pod koniec XVII wieku, przez Franciszka Karpińskiego. Po raz pierwszy kolęda Bóg się rodzi, została odśpiewana w Starym Kościele Farnym w Białymstoku roku Pańskiego 1792. Przez wiele lat kolęda Bóg się rodzi, była śpiewana na różne melodie w zależności od regionu, w którym była śpiewana. Aktualna melodia, napisana została przez Karola Kurpińskiego, na podstawie poloneza koronacyjnego królów polskich z XVI wieku. Kolęda Bóg się rodzi, uchodzi obecnie za królową polskich kolęd.

 

Bosy Pastuszek

Pastorałka Bosy Pastuszek została napisana w 1988 roku i w tym samym roku trafiła do ZAIKS. Autorem słów pastorałki Bosy Pastuszek jest Anna Warecka, kompozytorem muzyki do pastorałki Bosy Pastuszek jest Andrzej Seroczyński. Pastorałka Bosy Pastuszek została napisana specjalnie dla śpiewu dziecięcego. Obecnie pastorałka Bosy Pastuszek stała się jedną z popularniejszych pieśni Bożonarodzeniowych. Pastorałka Bosy Pastuszek śpiewana jest głównie podczas Jasełek, a także podczas kolędowania.

 

Bracia, patrzcie jeno

Kolęda Bracia, patrzcie jeno została napisana najprawdopodobniej pod koniec XVIII wieku. Autorem kolędy Bracia, patrzcie jeno jest polski poeta oświecenie,dramaturg i autor wielu polskich kolęd Franciszek Karpiński.  Kompozytorem melodii do kolędy Bracia, patrzcie jeno jest muzyk o nazwisku Dąbrowski. Imię kompozytora pozostaje nieznane. Kolęda Bracia, patrzcie jeno posiada kilka wersji śpiewanych w zależności od regionu, bądź autora śpiewnika w którym została zapisana. Kolęda Bracia, patrzcie jeno obecnie śpiewana jest podczas koncertów Bożonarodzeniowych bądź Jasełek. Rzadziej śpiewa się ją w kościele.  

 

Cicha noc

Kolęda Cicha noc jest najpopularniejszą kolędą na świecie. Cicha noc została przełożona na ponad trzysta języków świata. Autorem kolędy Cicha noc był Joseph Mohr, muzykę skomponował Franz Xaver Gruber. Kolęda Cicha noc poraz pierwszy zabrzmiała w roku 1818 w austriackim Oberndorf bei Salzburg podczas pasterki. Piękno melodii, oraz prostota słów sprawiły, że Cicha noc stała się tak znaną i chętnie śpiewaną koledą na całym świecie. Pierwszym polski przekład kolędy Cicha noc napisał około roku 1930 Piotr Maszyński - kompozytor, drygent i pedagog. Orginalna wersja kolędy Cicha noc posiadała aż sześć zwrotek.

 

Ciemna nocy niepojęta

Kolęda Ciemna nocy niepojęta znana jest również pod tytułem "Kolęda Maryi".  Dokładny okres powstania kolędy Ciemna nocy jest nieznany, również autor kolędy Ciemna nocy i kompozytor melodii pozostają anonimowi. Kolęda Ciemna nocy pojawiła się na wielu płytach i nagraniach znanych solistek. Kolęda Ciemna nocy śpiewana jest w osobie pierwszej. Tekst kolędy Ciemna nocy wyraźnie wskazuje że narratorem jest Maryja, opisująca swoje samopoczucie tuż przed narodzeniem Pana Jezusa, jeszcze w trakcie podróży do Betlejem.

 

Cieszmy się i pod niebiosy

Kolęda Cieszmy się i pod niebiosy powstała najprawdopodobniej na przełomie XIX i XX wieku. Autor kolędy Cieszmy się i pod niebiosy i kompozytor melodii pozostają anonimowi. Mimo iż kolędą Cieszmy się i pod niebiosy, jest wesołym utworem to nie cieszy się zbyt duża popularnością. Kolęda Cieszmy się i pod niebiosy nie znalazła uznania wśród popularnych wykonawców kolęd i pastorałek. Rzadko śpiewana jest w trakcie koncertów, konkursów czy jasełek Bożonarodzeniowych. Na szczęście kolęda Cieszmy się i pod niebiosy wraca do łask i tradycji Polaków. 

 

Do szopy, do szopy wszyscy

Kolęda Do szopy do szopy wszyscy, znana jest głównie pod tytułem Złota Jerozolima i biedne Betlejem. Kolęda Do szopy do szopy wszyscy powróciła do kanonu polskiej kolędy dzięki płycie Moje Betlejem - zespołu Skaldowie wydanej w 1998 roku. Kolęda Do szopy do szopy wszyscy szybko zyskała wielu zwolenników, którzy prezentowali własne wykonanie na różnego rodzaju koncertach. Dokładny czas powstania kolędy Do szopy do szopy wszyscy jest nieznany, anonimowy pozostaje również autor tekstu. Współczesna melodia do kolędy Do szopy do szopy wszyscy jest autorstwem zespołu Skaldowie.

 

Do szopy, hej pasterze

Kolęda Do szopy, hej pasterze, wywodzi się najprawdopodobniej z Małopolski Wschodniej. Już w roku 1931 pojawiła się w śpiewniku "Śpiewajmy Panu! Śpiewnik Kościelny do użytku Młodzieży Szkolnej" wydanym w Lwowie. Autor kolęda Do szopy, hej pasterze, jest bliżej nieznany, choć napisanie niektórych zwrotek kolędy przypisuję się Józefowi Albinowi Gwoździowskiemu, uwczesnemu kompozytorowi muzycznemu. Niestety autor tekstu i muzyki kolęda Do szopy, hej pasterze, po dziś dzień jest nieznany, mimo iż kolęda ta na stałe wpisała się w pamięć Polaków i rok rocznie odśpiewwywana jest w polskich kościołach.

 

Dzieciątko niesie miłość

Dokładny okres powstania kolędy Dzieciątko niesie miłość, nie jest znany. Nie mniej tekst wskazuje, że kolęda Dzieciątko niesie miłość powstała w XX wieku, tak więc śmiało kolędę Dzieciątko niesie miłość można zaliczyć do kolęd współczesnych. Tekst kolędy i melodia Dzieciątko niesie miłość są spokojne i jednocześnie poruszające, niestety autor kolędy Dzieciątko niesie miłość i kompozytor melodii pozostają anonimowi. Kolęda Dzieciątko niesie miłość rzadko śpiewana jest w kościele, częściej pojawia się na koncertach Bożonarodzeniowych, konkursach dziecięcych czy Jasełkach.

 

Dzisiaj w Betlejem

Pierwsze wzmianki dotyczące kolędy Dzisiaj w Betlejem pochodzą z drugiej połowy XIX wieku. Tekst kolędy Dzisiaj w Betlejem ukazał się w wydanym w 1878 roku śpiewniku księdza Jana Siedleckiego - polskiego misjonarza, autora wydawanego po dziś dzień Śpiewnika kościelnego. Mimo iż autor słów i melodii jest nieznany, kolęda Dzisiaj w Betlejem cieszyła się ogromną popularnością. W oparciu o jej tekst i melodię powstało wiele kolęd patriotycznych. Kolęda Dzisiaj w Betlejem doczekałą się również wersji protestanckiej, a także prawosławnej znanej na wschodnich kresach Polski, głównie na Białorusi i Ukrainie.

 

Gdy się Chrystus rodzi

Kolęda Gdy się Chrystus rodzi, uznana jest za najstarszą polską koledę. Jej powstanie datuję się na okres Baroku a więc przełom XVI i XVII wieku. Autor tekstu i melodii kolędy Gdy się Chrystus rodzi jest nieznany. Często jednak autorstwo kolędy Gdy się Chrystus rodzi przypisuje się wybitnemu polskiemu kaznodziei Piotrowi Skardze. Kolęda Gdy się Chrystus rodzi zdobyła zaszczytne miejsce w śród najpopularniejszych polskich kolęd wszystkich późniejszych okresów. Począwszy od oświecenia a skończywszy na czasach nam współczesnych. Kolędy Gdy się Chrystus rodzi, zawiera elementy chóralne jak i elementy taneczne, charakterystyczne dla baroku.

 

Gdy śliczna Panna

Tak jak w przypadku większości polskich kolęd, autor tekstu i muzyki do kolędy Gdy śliczna Panna, również jest nieznany. Kolęda Gdy śliczna Panna, pochodzi z początku XVIII wieku, a więc okresu przedrozbiorowego. Przez cały wiek XVIII tekst kolędy Gdy śliczna Panna, przechowywany był w rękopisach. Natomiast w wieku XIX kolęda Gdy śliczna Panna była często drukowana. Jest to jedna z najstarszych, a jednocześnie najpopularniejszych polskich kolęd. Przez cały wiek XVIII i XIX kolęda Gdy śliczna Panna, śpiewana była praktycznie w każdym klasztorze żeńskim. Obecnie śpiewana jest podczas mszy, w domach a także w czasie szkolnych jasełek.

 

Gore gwiazda Jezusowi

Kolęda Gore gwiazda Jezusowi powstała najprawdopodobniej już w XVIII wieku. Pierwszy zapis melodyjni dla kolędy Gore gwiazda Jezusowi pochodzi ze śpiewnika księdza Mioduszewskiego wydanego w 1843 roku. Autor kolędy Gore gwiazda Jezusowi jaki kompozytor melodii pozostają anonimowi. Kolęda Gore gwiazda Jezusowi bardzo chętnie śpiewana jest w czasie koncertów Bożonarodzeniowych i Jasełek. Kolęda Gore gwiazda Jezusowi, mimo iż jest raczej kolędą dziecięcą, pojawia się na wielu płytach znanych zespołów, oprócz zespołu Arka Noego były to Brathanki czy Golec uOrkiestra. 

 

Hej bracia, czy śpicie

Hej, bracia, czy śpicie to jedna ze starszych polskich kolęd. Kolęda Hej, bracia, czy śpicie pojawiała się we wszystkich XVIII wiecznych, zbiorach drukowanych, dlatego zakłada się, że kolęda Hej, bracia, czy śpicie została napisana najprawdopodobniej w drugiej połowie XVIII wieku. Autor kolędy Hej kolęda, kolęda jest nieznany. Również kompozytor melodii do kolędy Hej kolęda, kolęda, pozostaje nieznany. Kolęda Hej kolęda, kolęda pojawiła się na kilku fonogramach znanych artystów, a także w wielu najnowszych śpiewnikach polskich kolęd i pastorałek. Poniżej prezentujemy tekst kolędy Hej, bracia, czy śpicie

 

Hej w dzień Narodzenia

Kolęda Hej w dzień Narodzenia pochodzi z początku XVIII wieku. Przez całe stulecie kolęda Hej w dzień Narodzenia pojawia się w kilkunastu różnych śpiewnikach. Dopiero w śpiewniku "Pastorałki i Kolędy" wydanym w 1843 przez ks. Mioduszewskiego, pojawia się zapis muzyczny kolędy Hej w dzień Narodzenia. Autor tekstu i kompozytor melodii do kolędy Hej w dzień Narodzenia pozostają nieznani. Kolęda Hej w dzień Narodzenia posiada kilka różnych wersji, niemniej podczas koncertów i jasełek śpiewana jest najstarsza wersja kolędy Hej w dzień Narodzenia.

 

Jakieś światło nad Betlejem

Kolęda Jakieś światło nad Betlejem powstała najprawdopodobniej w pierwszej połowie XX wieku. Autor kolędy Jakieś światło nad Betlejem i kompozytor melodii pozostają anonimowi. Kolęda Jakieś światło nad Betlejem często śpiewana jest w czasie koncertów, konkursów i jasełek Bożonarodzeniowych. Swoją popularność kolęda Jakieś światło nad Betlejem zawdzięcza wielu artystom, którzy wybierali ją do nagrania na swoją płytę. Najbardziej znaną wokalistką, która nagrała kolędę Jakieś światło nad Betlejem była Eleni. Kolęda Jakieś światło nad Betlejem zaliczana jest to pastorałek i kołysanek Maryi. 

 

Jakże licha stajenka ta

Praktycznie nie posiadamy żadnych informacji na temat kolędy Jakże licha stajenka ta. Autor kolędy Jakże licha stajenka ta, kompozytor melodii  i okres powstania kolędy Jakże licha stajenka ta pozostają nieznane. Tekst kolędy Jakże licha stajenka ta wskazuje, iż mogła ona być napisana w drugiej połowie XIX wieku. Jest to o tyle prawdopodobne, gdyż kolęda Jakże licha stajenka ta, nie pojawia się w żadnym śpiewniku z XIX wieku. Pierwsze wzmianki o kolędzie Jakże licha stajenka ta pochodzą z początku XX wieku, ale nie jest odnotowywany jako "kolęda nowa", musiał więc być znana wcześniej.

 

Jam jest dudka

 Kolęda Jam jest dudka powstała najprawdopodobniej jeszcze w XVII wieku. Najstarszy zachowany zapis kolędy Jam jest dudka pochodzi z wydanego w 1707 roku w rękopisach staniąteckich. Autor kolędy Jam jest dudka i kompozytor melodii pozostają anonimowi. Kolęda Jam jest dudka jest jedną z najpopularniejszych polskich kolęd. Mimo iż kolęda Jam jest dudka rzadko śpiewana jest w kościołach, bardzo często można usłyszeć ją w trakcie konkursów, koncertów czy jasełek Bożonarodzeniowych. Do czasów współczesnych zachowała się zmodyfikowana wersji tekstu kolędy Jam jest dudka i melodii.

 

Jezu śliczny kwiecie

Kolęda Jezu śliczny kwiecie została napisana pod koniec XVIII wieku. Autor kolędy Jezu śliczny kwiecie i kompozytor melodii pozostają nieznani. Kolęda Jezu śliczny kwiecie pojawiła się w śpiewnikach kościelnych już w XIX wieku. Współczesna wersja kolędy Jezu śliczny kwiecie oraz zapis melodii pochodzi ze "Śpiewnik kościelny katolicki : czyli największy podręcznik dla ludu i organistów w kościołach katolickich" wydanego w 1903 roku. Na przestrzeni ostatnich stu lat kolęda Jezu śliczny kwiecie popadła w zapomnienie, na szczęście powoli wraca do łask i pojawia się w czasie koncertów Bożonarodzeniowych.

 

Jezus malusieńki

Kolęda Jezus malusienki, pochodzi z XVIII wieku. Melodia do kolędy Jezus malusienki posiada cechy i rytm kujawiaka. Z tego powodu zakłada się, że kolęda Jezus malusienki pochodzi z Kujaw. Kolęda Jezus malusienki, ze względu na nostalgiczną melodię i tekst, była bardzo popularna w zakonach żeńskich. Podobnie jak kolęda Gdy śliczna Panna. Popularność kolędy Jezus malusienki, wśród zakonnic pozwoliła jej przetrwać do czasów nam współczesnych i na stałe zapisać się w polskiej tradycji bożonarodzeniowej. Kolęda Jezus malusienki, jest stałym utworem towarzyszącym szkolnym i parafialnym jasełkom. Często śpiewana jest również w domach.

 

Jezusa Narodzonego

Kolęda Jezusa Narodzonego wywodzi z folkloru góralskiego. Kolęda Jezusa Narodzonego powstała najprawdopodobniej pod koniec XVIII wieku. Autor Jezusa Narodzonego kolędy oraz kompozytor melodii pozostają nieznani. Kolęda Jezusa Narodzonego znalazła się w wielu śpiewnikach jeszcze w okresie rozbiorowych. W historii nowożytnej kolęda Jezusa Narodzonego pojawia się na wielu fonogramach bardziej lub mniej znanych artystów.  Obecnie kolęda Jezusa Narodzonego zdobywa coraz więcej zwolenników, często śpiewana jest podczas koncertów Bożonarodzeniowych czy Jasełek.

 

Kolęda dla nieobecnych

Kolęda dla nieobecnych to najmłodsza kolęda w naszym zestawieniu. Autorem Kolędy dla nieobecnych jest Szymon Mucha współczesny poeta i autor pieśni. Kolęda dla nieobecnych została napisana w 1997 roku od tamtej pory znalazła się na wielu płytach. swój debiut miała w 1997 roku na płycie Zbigniewa Preisnera pod tytułem "Moje kolędy na koniec wieku". Kolędy dla nieobecnych pojawiła się również w wersji angielskiej (Come to us), na płycie Cliffa Richarda, pod tytułem "Cliff at Christmas". Jak do tej pory jest to jedyna polska kolęda, która powiła się na płycie zagranicznego wykonawcy.

 

Lecą, lecą Aniołowie

Kolęda Lecą, lecą Aniołowie to piękna kolęda opisująca spotkanie aniołów i pasterzy. Niestety kolęda Lecą, lecą Aniołowie jest mało znana i rzadko śpiewana w okresie Bożego Narodzenia. Być może w niedługiej przyszłości się to zmieni. Dokładna data powstania kolędy Lecą, lecą Aniołowie jest nieznana. Również autor kolędy Lecą, lecą Aniołowie i kompozytor melodii pozostają anonimowi. Ciężko też znaleźć tekst kolędy Lecą, lecą Aniołowie w starszych śpiewnikach. W 1996 roku zespół Fasolinki nagrał płytę zatytułowaną "Kolędy i pastorałki", na której również znalazła się kolęda Lecą, lecą Aniołowie

 

Lulaj Go Matko lulaj

Kolęda Lulaj go matko lulaj, nie jest współcześnie zbyt dobrze znana, rzadko śpiewana na konkursach, koncertach Bożonarodzeniowych czy Jasełkach. Jeszcze rzadziej podczas mszy świętych w okresie Bożego Narodzenia. Nie wiadomo kiedy powstała kolęda Lulaj go matko lulaj, również autor kolędy Lulaj go matko lulaj i kompozytor melodii pozostają nieznani. Kolęda Lulaj go matko lulaj pojawiła się na płycie Eleni "Kolędy polskie", było to jedno z niewielu wykonań kolędy Lulaj go matko lulaj, przez współczesnych artystów, być może w niedalekiej przyszłości pojawią się kolejne wersje. 

 

Lulajże Jezuniu

Kolędą Lulajże Jezuniu, jest jedna z najpopularniejszych kolęd polskich. Na jej podstawie pisano i tworzono pieśni o charakterze patriotycznym, min. opisujące strajk dzieci we Wrześni. Również Fryderyk Chopin czerpan inspiracje z kolędy Lulajże Jezuniu. Warto podkreślić, iż kolęda Lulajże Jezuniu jest jedną z niewielu kolęd kołysanek. Co prawdopodobnie było przyczyną jej popularności. Najstarsza zachowana wersja kolędy Lulajże Jezuniu pochodzi z roku pańskiego 1705. Autorzy tekstu i melodii do kolędy Lulajże Jezuniu nie są znani. Kolęda Lulajże Jezuniu uważana jest za najbardziej polską ze wszystkich kolęd.

 

Mędrcy Świata Monarchowie

Kolęda Mędrcy Świata Monarchowie, pochodzi z końca XVII wieku, jej autorem był Stefan Bortkiewicz. Obecna melodia do kolędy Mędrcy Świata Monarchowie, została utworzona dopiero w XIX wieku przez księdza Zygmunta Odelgiewicza. Kolęda Mędrcy Świata Monarchowie prawdziwą popularność wśród Polaków uzyskała dopiero po ułożeniu melodii. Do tego czasu istniała wyłącznie w tradycji szlacheckiej. Zanik tej warstwy społecznej mógł zatrzeć pamięć o kolędzie Mędrcy Świata Monarchowie. Odpowiednio ułożona melodia na nowo wprowadziła kolędę Mędrcy Świata Monarchowie do polskiej tradycji bożonarodzeniowej.

 

Mizerna, cicha, stajenka

Kolęda Mizerna, cicha, stajenka licha została "stworzona" na podstawie pierwszej sceny z utworu "Szopka", autorstwa Teofila Lenartowicza. Teofil Lenartowicz był znanym etnografem i poetom romantycznym, po nieudanej Wiosnie Ludów musiał opóścić Polskę i żyć na emigracji. Muzykę do kolędy Mizerna, cicha, stajenka licha skomponował wybitny polski kompozytor Jan Karol Gall, który opublikował prawie 400 najróżniejszych kompozycji. Kolęda Mizerna, cicha, stajenka licha wykonywana jest najczęściej podczas koncertów Bożonarodzeniowych, czy szkolnych jasełek.

 

Narodził się nam Zbawiciel

Kolęda Narodził się nam Zbawiciel jest mało znana w polskiej tradycji Bożonarodzeniowej. Kolęda Narodził się nam Zbawiciel rzadko jest śpiewana w czasie koncertów Bożonarodzeniowych lub Jasełek, a jeszcze rzadziej w kościołach w okresie po Bożym Narodzeniu. Warto przypomnieć tak piękną i skoczną kolędą jak Narodził się nam Zbawiciel. Autor kolędy Narodził się nam Zbawiciel i kompozytor melodii pozostają nieznani. Kolędę Narodził się nam Zbawiciel datuję się na drugą połowę XIX wieku. Kolęda Narodził się nam Zbawiciel do czasów nam współczesnych przetrwała w kilku znaczących śpiewnikach Kolęd i Pastorałek.

 

Nie było miejsca dla Ciebie

Kolęda Nie było miejsca dla Ciebie, została napisana w Krakowie w roku 1932, przez ojca Mateusza Jeża. Muzyka do kolęda Nie było miejsca dla Ciebie, została skomponowana dopiero w roku 1938 przez ojca Józefa Łasia. Kolęda Nie było miejsca dla Ciebie, poraz pierwszy została zaśpiewana 2 lutego 1939 roku w sali Domu Sodalicyjnego im. Piotra Skargi w Nowym Sączu. Jej wykonawcą był chór gimnazjalny z Mielca. Fakt ten miał ogromny wpływ na późniejszą popularność kolędy Nie było miejsca dla Ciebie, właśnie w regionie nowosądeckim. Gdzie po dziś dzień, jest najchętniej śpiewaną kolędą.

 

O gwiazdo betlejemska

Kolęda O gwiazdo betlejemska została napisana najprawdopodobniej w XIX wieku. Za autora kolędy O gwiazdo betlejemska uznaje się księży Zygmunta Odelgiewicza i Alojzego Orszuloka. Kompozytorem melodii do kolędy O gwiazdo betlejemska był ksiądz Zygmunt Odelgiewicz. Kolęda O gwiazdo betlejemska najczęściej wykonywana jest przez chórki kościelne, kolęda O gwiazdo betlejemska śpiewana jest również podczas koncertów Bożonarodzeniowych i Jasełek. Kolęda O gwiazdo betlejemska doczekała się kilku wykonań przez znanych artystów między innymi Eleni oraz Edytę Golec. 

 

Oj, maluśki, maluśki

Kolęda Oj maluśki, maluśki jest zdecydowanie najpopularniejsza kolędą góralską. Autor kolędy Oj maluśki, maluśki jest nieznany, również kompozytor melodii jest postacią anonimową. Kolęda Oj maluśki, maluśki śpiewana jest bardzo chętnie na jasełkach i różnego typu koncertach bożonarodzeniowych. Kolęda Oj maluśki, maluśki znalazła się na wielu fonogramach najpopularniejszych polskich solistów i zespołów. Wśród osób które nagrały wykonanie kolędy Oj maluśki, maluśki znajdują się : Halina Frąckowiak, Irena Santor, Irena Jarocka, Eleni, Krzysztof Cugowski czy wreszcie znany góralski zespół Golec Uorkiestra. 

 

Pasterze mili

Kolęda Pasterze mili w śpiewnikach pojawia się po raz pierwszy w latach 50 XVIII wieku. Pierwszy zapis melodii do kolędy Pasterze mili pojawia się Śpiewniku księdza Mioduszewskiego. Kompozytorem melodii był Piotr Studziński, który komponował muzykę również do innych pieśni i kolęd. Autorką kolędy Pasterze mili była najprawdopodobniej jedna z benedyktynek staniąteckich, bowiem kolęda Pasterze mili pojawia się w zakonnych kancjonałach. Za autorstwem benedyktynki przemawia fakt, że w innych śpiewnikach kolęda Pasterze mili znajdowała się w dziale "Pieśni nowych". Nie była więc znana ich autorom.

 

Pójdźmy wszyscy do stajenki

Kolęda Pójdźmy wszyscy do stajenki, pochodzi najprawdopodobniej z XVIII wieku. Melodia do kolędy Pójdźmy wszyscy do stajenki, została skopomonowana dopiero w wieku XIX. Marszowy charakter kolędy Pójdźmy wszyscy do stajenki, zapewnił jej niezwykłą popularność. Na podstawie kolędy Pójdźmy wszyscy do stajenki, powstawały tak zwane koledy patriotyczne, bardzo popularne w XIX wieku. Jest to jeden z powodów, dla których kolęda Pójdźmy wszyscy do stajenki przetrwałą do czasów nam współczesnych, ciesząc się tak dużą popularnością. Autorzy tekstów i melodii do kolędy Pójdźmy wszyscy do stajenki nie są znani.

 

Północ już była

Kolęda Północ już była w śpiewnikach pojawia się już pod koniec XVIII wieku. Niestety dokładny rok powstania kolędy Północ już była jest nieznany. Zarówno autor kolędy Północ już była jak i kompozytor melodii pozostają anonimowi. Pierwszy zapis melodii dla kolędy Północ już była pojawił się w śpiewniku Mioduszewskiego wydanym w 1843 roku. Obecnie kolęda Północ już była śpiewana jest na zmienioną melodię. W okresie wojny polsko-ukraińskiej (1918) we Lwowie, na podstawie kolędy Północ już była powstała kolęda patriotyczna opisująca obronę Lwowa przez Orlęta Lwowskie.

 

Przybieżeli do Betlejem

Kolęda Przybieżeli do Betlejem pochodzi z XVII wieku. Przez ponad trzy stulecia przechodziła najróżniejsze zmiany. Obecna wersja kolędy Przybieżeli do Betlejem napisana została dopiero w drugiej połowie XIX wieku. Autor słów i melodii kolędy Przybieżeli do Betlejem jest nieznany. Liczne zmiany, które zostały wprowadzone do kolędy Przybieżeli do Betlejem, na przestrzeni wieków, mogą sugerować iż ma ona kilku autorów. Pierwotny tekst kolędy Przybieżeli do Betlejem, znacznie różni się od używanego współcześnie. Pierwowzór tej kolędy zachował się w kilku egzemplarzach i jest przechowywany w różnych archiwach.

 

Przystąpmy do szopy

Kolęda Przystąpmy do szopy, powstała najprawdopodobniej w drugiej połowie XIX wieku. Pierwsze wzmianki dotyczące kolędy Przystąpmy do szopy pojawiają się w "Śpiewniku kościelnym" z 1903 roku. Kolęda Przystąpmy do szopy pochodzi najprawdopodobniej z Wielkopolski, gdzie znana jest jej zmodyfikowana wersja. Autor kolędy Przystąpmy do szopy i kompozytor melodii pozostają anonimowi. Kolęda Przystąpmy do szopy śpiewana jest często w kościołach, głównie na terenach Wielkopolski i ziemiach z nią sąsiadujących. Kolęda Przystąpmy do szopy znalazła się też na płytach i fonogramach kilku znanych zespołów.

 

Świeć Gwiazdeczko

Kolęda Świeć Gwiazdeczko, mała świeć, powstała najprawdopodobniej w drugiej połowie XVIII wieku. Autor kolędy Świeć Gwiazdeczko, mała świeć jest nieznany, również kompozytor melodii jest nieznany. Współczeniśnie najpopularniejszą wykonaniem kolędy Świeć Gwiazdeczko, mała świeć jest wersja dziecięcego zespołu Arka Noego. Kolęda Świeć Gwiazdeczko, mała świeć ukazała się na płycie zespołu wydanej w 2009 roku. Pierwsza płyta na której występuję kolęda Świeć Gwiazdeczko, mała świeć to płyta o tytule "Kolęda górą" wydana w latach 1983-1985. 

 

To już pora na Wigilię

Kolęda To już pora na wigilię, jest kolędą współczesną Kolęda To już pora na wigilię została napisana w 1999 roku przez Wandę Chotomską. Autorem melodii do kolędy To już pora na wigilię jest Zbigniew Preisner. Kolęda To już pora na wigilię po raz pierwszy pojawiła się na płycie Zbigniewa Preisnera pod tytułem "Moje kolędy na koniec wieku", wydanej w 1999 roku. Kolęda To już pora na wigilię dosyć szybko zyskała popularność, przez co coraz częściej pojawiała się na koncertach, konkursach i jasełkach Bożonarodzeniowych.

 

Tryumfy Króla Niebieskiego

Kolęda Tryumfy Króla Niebieskiego powstała w połowie XVIII wieku, za jej autora uznaje się siostrę Annę Kiernicką ze Zgromadzenia Bernardynek, która spisała kolędę Tryumfy Króla Niebieskiego w specjalnym zbiorze poświęconym pieśniom religijnym. W przypadku kolędy Tryumfy Króla Niebieskiego, ciężko wskazać kompozytora melodii. Pierwszy zapis nutowy ukazał się ponad sto lat później w wydanym w 1874 roku "Śpiewniczku zawierającym pieśni kościelne", jego autorem był ksiądz Jan Siedlecki. Kolęda Tryumfy Króla Niebieskiego, często śpiewana jest podczas mszy świętej. 

 

Trzej królowie jadą

Kolęda Trzej królowie jadą, opowiada o podróży i przybyciu Trzech Króli do Betlejem. Szacuję się, że kolęda Trzej królowie jadą powstała jeszcze w pierwszej połowie XIX wieku. Autor tekstu kolędy Trzej królowie jadą i kompozytor melodii pozostają anonimowi. Kolęda Trzej królowie jadą nie pojawia się zbyt często w śpiewnikach, przez co jest mało znaną kolędą Bożonarodzeniową. Kolęda Trzej królowie jadą pojawia się na kilku fonogramach, rzadko śpiewana jest w kościele, pojawia się natomiast w czasie koncertów, konkursów i Jasełek Bożonarodzeniowych. Kolęda Trzej królowie jadą powinna być śpiewana w Święto Trzech Króli.

 

Uciekali, uciekali

Kolęda Uciekali, uciekali to bez wątpienia jedna z najmłodszych kolęd w naszym zestawieniu. Kolęda Uciekali, uciekali powstała w roku 1991 a jej autorkami są panie Agata i Maryna Miklaszewskie. Melodię do kolędy Uciekali, uciekali skomponował Janusz Stokłosa. Kolęda Uciekali, uciekali została napisana do musicalu "Metro" (pierwszego polskiego musicalu po II Wojnie Światowej). Kolęda Uciekali, uciekali bardzo rzadko śpiewana jest w kościołach, czy na koncertach. Kolęda Uciekali, uciekali jest najlepszym przykładem, tego że w każdym pokoleniu Polaków jest potrzeba do chwalenia Nowonarodzonego Boga.

 

W żłobie leży

Kolęda W żłobie leży powstała w XVII wieku. Autorem kolędy W żłobie leży, podobnie jak kolędy Gdy się Chrystus rodzi, jest ksiądz Piotr Skarga. Melodia kolędy W żłobie leży, nawiązuje do poloneza koronacyjnego króla Władysława IV. Tradycyjna polska melodia, oraz sława jej autora, w ówczesnych czasach przysporzyły kolędzie W żłobie leży ogromną popularność. Również obecnie kolęda W żłobie leży, zaliczana jest do najpopulrniejszych polskich kolęd. Pomimo dużej liczebności kolęd, tylko nieliczne a wśród nich kolęda W żłobie leży, na stałe zapisały się w polskiej tradycji bożonarodzeniowej.

 

Wesołą nowinę

Kolęda Wesołą nowinę została napisana najprawdopodobniej w drugiej połowie XIX wieku. Autor kolędy Wesołą nowinę jest nieznany, kompozytorem melodii do kolędy Wesołą nowinę jest polski kompozytor Józef Wygrzewalski. Kolęda Wesołą nowinę, pojawiła się w wielu śpiewnikach polskich kolęd i pastorałek. Pierwsza wzmianka o kolędzie Wesołą nowinę pochodzi ze Śpiewnika dla młodzieży Jana Siedleckiego. Kolęda Wesołą nowinę, śpiewana była przez wielu znanych polskich autorów, do jednego z najbardziej rozpoznawalnych wykonań kolędy Wesołą nowinę, należy wersja śpiewana przez zespół Boys.  

 

Wśród nocnej ciszy

Kolęda Wśród nocnej ciszy, powstała na przełomie XVIII i XIX wieku, autor tekstu i muzyki do kolędy Wśród nocnej ciszy jest nieznany. Pierwszy raz kolęda Wśród nocnej ciszy, ukazała się w Śpiewniku kościelnych księdza Michała Marcina Mioduszewskiego, i to jemu często przypisywane jest autorstwo kolędy. Co jest błędne, ponieważ kolęda Wśród nocnej ciszy był znana na długo przed narodzeniem księdza. Obecnie kolęda Wśród nocnej ciszy cieszy się ogromną popularnością, a co więcej, jest odśpiewywana na rozpoczęcie pasterki. Kolęda Wśród nocnej ciszy śpiewana jest także w domach i w czasie szkolnych jasełek.

 

Z narodzenia Pana

Kolęda Z narodzenia Pana powstała najprawdopodobniej na przełomie XVIII i XIX wieku. Pierwsza wzmianka o kolędzie Z narodzenia Pana pochodzi z "Dodatku do śpiewnika kościelnego", wydanego w 1842 roku przez księdza Mioduszewskiego. Tak jak w przypadku wielu innych kolęd z tego okresu, tak i autor kolędy Z narodzenia Pana oraz kompozytor melodii pozostają anonimowi. Kolęda Z narodzenia Pana pojawiła się na płytach wielu znanych artystów, między innymi: Eleni, Ireny Santor (4 płyty), Jacka Lecha czy zespołu Alibabki. Kolęda Z narodzenia Pana bardzo chętnie śpiewana jest w czasie koncertów Bożonarodzeniowych.

 

Zaśpiewajmy kolędę Jezusowi dziś

Kolęda Zaśpiewajmy kolędę Jezusowi dziś jest stosunkowo młodą kolędom powstała bowiem już po II Wojnie Światowej. Autor kolędy Zaśpiewajmy kolędę Jezusowi dziś i kompozytor melodii są nieznani. Kolęda Zaśpiewajmy kolędę Jezusowi dziś znana jest też pod tytułem "Dziś w stajence Jezus się narodził".  Kolęda Zaśpiewajmy kolędę Jezusowi dziś jest kolędą dziecięcą, bardzo chętnie i często śpiewaną przez chórki kościele w trakcie mszy. Kolęda Zaśpiewajmy kolędę Jezusowi dziś nie należy do najpopularniejszych polskich kolęd, nie mniej nie została ona skazana na zapomnienie.