5 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 5.00 (1 Vote)

Tradycyjny strój mieszkańców Puszczy Białej zachował się aż do czasów drugiej wojny światowej, chociaż tylko w części pułtuskiej. Region ostrowski zrezygnował z tradycyjnych strojów już na samym początku XX wieku, zamiast zajmować się szyciem własnych ubrań mieszkańcy woleli kupować gotowe elementy garderoby, mimo że były one znacznie gorszej jakości.

Mężczyźni nosili na głowach czapki rogatywki albo maciejówki. Dodatkowo, latem noszono także słomkowe kapelusze, natomiast na zimę szyto stożkowe czapki z futra. Męskie koszule miały krój przyramkowy. Przednią i tylnią część koszuli lekko marszczono, a potem doszywano do nich wąski, wykładany kołnierzyk. Koszulę wiązano przy szyi za pomocą czerwonej albo wiśniowej wstążeczki. Marszczenia znajdowały się również na rękawach, które zakańczano wąskimi oszewkami. Na długość koszule zakrywały biodra, i niezależnie od stroju, koszula zawsze była wkładana do spodni. Do szycia męskich koszul używano lnianego płótna samodziałowego. Portki męskie zszywano z dwóch jednakowych kawałków materiału. Każda płachta tkaniny miała około 70 centymetrów szerokości i po zszyciu służyła za jedną nogawkę. W tylniej części nogawek wstawiano kliny, dzięki czemu spodnie stawały się luźniejsze.

Nadmiar materiału w pasie zbierano w zakładki, z wyjątkiem przedniej części portek, która pozostawała gładka. Natomiast z tyłu znajdowało się osiem zakładek plus dwie na każdym boku. Rozpięcie spodni znajdowało się na lewym boku. Do podtrzymywania spodni służył wąski, skórzany pasek albo sznur konopny łączony drewnianym kołeczkiem. W końcówce XIX wieku strój świąteczny składał się ze spodni i sukmany uszytych z tego samego materiału. Na terenie Puszczy Białej typowym okryciem wierzchnim była sukmana. Za buty służyły chodaki, które mieszkańcy wykonywali samodzielnie. Chodaki wytwarzano ze skóry, którą mocowano do stóp za pomocą grubego sznura przewlekanego przez wycięte wcześniej dziurki. Pod chodaki zakładano onuce z lnu. W dni świąteczne zakładano buty z cholewami.

Wszystkie mężatki zakrywały szczelnie głowy. Najczęściej były to chusty, a w przypadku świąt i innych uroczystości zakładano też czepki. Zwykłe, codzienne chustki szyto z perkalu, a chustki z wełny (salinówki) zostawiano raczej na dni świąteczne. Materiał chustki składano na pół po przekątnej, po czym wiązano chustę na tyle głowy i chowano węzełek pod materiałem. Młode, niezamężne dziewczęta zakrywały głowy tylko zimą, a na co dzień chodziły bez żadnego okrycia. Panieńskie chustki dla odmiany wiązano nie z tyłu, a pod brodą. Kobiety raczej nie szyły sobie czepków, ale kupowały gotowe kopki, które później ręcznie haftowano aby nadać im indywidualny charakter. Kurpiowski haft był niezwykle ozdobny mimo swojej prostej formy – po prostu przewlekano grube nici przez tiulowe oczka. Z racji faktury tiulu, na kurpiowskich czepkach dominowały wzory zgeometryzowane. Do podstawowych motywów zaliczano sześcioramienne gwiazdy i jodłowe gałązki, które wplatano między faliste i proste linie.

Koszule w stroju kurpiowskim były przyramkowego kroju, o długości sięgającej poniżej kolan. Do szycia koszul wykorzystywano dwa rodzaje płótna. Widoczną część koszuli tworzyła dobrze wybielona, lniana albo bawełniano-lniana tkanina samodziałowa, a na dole doszywano materiał gorszej jakości. Na kołnierzu i mankietach umieszczano zdobienia z tasiemki albo koronki. Ale najważniejszą ozdobą kurpiowskiego stroju pozostawał haft, zwłaszcza w regionie pułtuskim. Główne kolory stosowane w hafcie to biały i czerwony podkreślany cienkimi, czarnymi nitkami. Haftowano przede wszystkim kołnierzyki, mankiety koszul, przyramki, górne części rękawów. Wśród motywów hafciarskich dominowały koła, półkola i zioła, które uzupełniano stebnówkami i ściegami liczonymi.

Damska kiecka w stroju kurpiowskim na terenie Puszczy Białej składała się ze stanika i spódnicy. Obie te części zazwyczaj szyto z tego samego materiału, najczęściej wełnianego samodziału w czerwone i zielone pasy, przy czym kolor czerwony był kolorem dominującym. Na przedzie kiecki oraz na dolnej krawędzi doszywano kolorową, wełnianą tasiemkę, później za zdobienie kiecki służyła koronka oraz cekiny. W latach trzydziestych XX wieku kolor czerwony ustąpił zieleni. Zdobienia są coraz większe i zajmują nierzadko pas o szerokości 20 centymetrów, ale niemal zawsze są to tylko szklane koraliki, które wyparły stosowane wcześniej tasiemki i koronki.

Zapaski noszone do stroju świątecznego wykonywano z tego samego materiału co kiecki. Na przestrzeni lat zmieniły się wymiary zapaski, inaczej też wyglądało rozmieszczenie pasów na materiale. Ponadto, zapaski zakładane do kiecek w kolorze zielonym straciły pionowy układ pasów, które teraz tkano w układzie poziomym. Obszycia trzech boków zapaski ewoluowały w tym samym kierunku co zdobienia całej kiecki. Zamiast koronek i kolorowych tasiemek, boki zapaski zaczęto zdobić szerokimi pasami złożonymi ze srebrnych, szklanych koralików.

W zwykłe dni robocze kobiety zamieszkujące obszar Puszczy Białej chodziły na bosaka. W chłodniejsze dni zakładano pewnego rodzaju klapki – do drewnianej podeszwy doczepiano nosek ze skóry, który zasłaniał tylko przednią część stopy. W święta kobiety zakładały trzewiki ze skóry. Buty były na obcasach, a za sznurowanie służyły białe, czerwone i różowe tasiemki. Wśród biżuterii najpopularniejszy był szlifowany bursztyn, a kamienie nawlekano tak, że najmniejsze bursztyny znajdowały się na bokach, zaś największy bursztyn trafiał na sam środek.

 

Podoba Ci się to co robimy? Teraz możesz nam pomóc, wystarczą 3 kroki!

1. Załóż konto na PATRONITE.PL i odwiedź nasz profil klikając w poniższe logo.

Czym jest PATRONITE i jak działa: Portal łączy twórców i sportowców z osobami, które chcą ich wesprzeć. Patroni wpłacają comiesięczne kwoty na konto Autorów, a Ci mogą je wykorzystać na dowolny cel - od farb po nowe skrzypce. Elementem wyróżniającym Patronite jest nastawienie na regularne, comiesięczne subskrypcje w celu zagwarantowania stałego finansowania.

2. Wybierz najlepszą subskrybcję.

Co otrzymam w zamian: Na każdego patrona czekają nagrody w najróżniejszej postaci. Wszystko uzależnione jest od progu, który wybierzesz i celu który uda nam się osiągnąć. Szczegółowe informacje znajdziesz w naszym profilu na Patronite lub pod adresem. www.polskatradycja.pl/dlapatronow.html.

3. Wesprzyj nas finansowo.

Czy prowadzenie serwisu jest aż tak drogie: Utrzymanie serwerów i domeny nie jest drogie i jesteśmy wstanie  pokryć te koszty. Niestety całość projektu przeszła nasze najśmielsze oczekiwania. Polska kultura ludowa to kopalnia wiedzy. Pragniemy dalej rozwijać serwis, ale bez dodatkowe wsparcia jest to coraz trudniejsze. Działamy już 9 lat i do tej pory udawało nam się pokrywać koszty funkcjonowania. Niestety trafiliśmy na bariery, których bez pomocy z zewnątrz nie pokonamy. Wiele serwisów upadło z braku odpowiedniego finansowania, nie chcemy podzielić ich losu.

Podobne artykuły
Strój Łowicki

W stroju łowickim na początku XIX w. pojawiły się obok lnianego płótna wełniane pasiaki, które niedługo potem niemal zupełnie wyparły starsze tkaniny....

Strój Podlaski

W męskim stroju podlaskim za nakrycie głowy służył kapelusz z żytniej słomy. Zimą zakładano cieplejsze maciejówki oraz rogatywki. Kapelusze...

Strój Kurpiowski Puszczy Zielonej

Na Kurpiach za męskie nakrycie głowy służył kapelusz, nazywany grzybkiem szyty z wełnianego wojłoku. Młodzi kawalerowie doczepiali do swoich...