Strój Biłgorajski Męski

1 1 1 1 1 Rating 0.00 (0 Votes)

Stroje ludowe - strój biłgorajskiStrój biłgorajski był wykonywany niemal w całości z surowców, które można było uzyskać samemu lub kupić u wiejskich wytwórców. Bardziej kosztowne detale stroju, na przykład prawdziwe korale, były oznaką zamożności gospodarzy i traktowano je jako lokatę kapitału. W dni świąteczne mężczyźni nosili na głowie gamerki– był to rodzaj czapki noszonej do sukmany przez cały rok. W dni powszednie zakładano słomiane kapelusze, robione z paska plecionki zrobionej wcześniej z żytniej słomy. Robienie kapelusza zaczynało się od denka: taśmę układano spiralnie i zszywano, aż powstał cylinder główki, potem dorabiano rondo. Słomkowe kapelusze ozdabiano czarną wstążką z rypsu.

 Świąteczne koszule męskie szyło się z dość cienkiego, średnio wybielonego płótna lnianego. Koszula miała krój przyramkowy, przy szyi znajdował się zwykły, wykładany kołnierzyk, rękawy były długie i zakończone mankietem lub oszewką. Koszula sięgała do kolan i wkładano ją do spodni. W okresie międzywojennym koszule zaczęto ozdabiać haftami przy mankietach, kołnierzykach i na przedzie. Dominowały kolory czarny i czerwony, a najczęściej stosowano haft krzyżykowy, ewentualnie czarną stebnówkę. Rozcięcie koszuli na piersiach związywano czerwoną tasiemką albo używano bursztynowej spinki, którą przekładało się przez dwie dziurki.

Na co dzień koszula była przepasywana sznurkiem konopnym albo rzemieniem, w dni świąteczne do stroju paradnego zakładano skórzane pasy. Szerokość pasa była przypisana do stanu cywilnego mężczyzny: wąskie paski z trzema sprzączkami nosili kawalerowie, a starsi gospodarze ubierali szerokie pasy, gdzie były cztery zapięcia. Powierzchnia paska była zdobiona wytłaczanym ornamentem w geometryczne wzory, a na górnej krawędzi, na przedzie i na szlufkach znajdowały się mosiężne obramowania.

Stroje ludowe - stroje biłgorajskie

Strój regionalny Biłgorajski (autor: Zespół PiT Słowianki)

Spodnie na lato, tak codzienne, jak i świąteczne, szyło się z parcianego płótna. Był to materiał sztywny i niemiły w dotyku, dlatego takie spodnie nazywało się wściekłymi portkami. Każda nogawka spodni była szyta z jednego fragmentu materiału, a w pasie z przodu doszywano trójkątny klin. Rozporek znajdował się z boku, zaś górna część spodni była zawijana i służyła jako tunelik na sznurek, którym podtrzymywano spodnie w pasie. Podczas zimy na wściekłe portki zakładano dodatkową parę spodni uszytą z białego, siwego albo czarnego sukna albo z wełny w drobne czarno-białe prążki.

Płótnianki miały taki sam krój co sukmany. Były długie do połowy łydki, ich rękawy były proste i zwężane przy dłoni, a wykończeniem przy szyi był wąski i stojący kołnierzyk. Płótnianek się nie ozdabiało w żaden sposób. Za zapięcie służyły cztery haftki, z czego pierwsza znajdowała się tuż przy kołnierzu. Płótnianki były ubraniem na lato, ale biedniejsi gospodarze, którzy nie mogli sobie pozwolić na cieplejsze sukmany, nosili kilka płótnianek jednocześnie. Oznaką zamożności był za to kożuch, który nosili przeważnie starsi gospodarze i kobiety. Kożuchy w tym regionie szyto ze skór wyprawianych na biało, przez co kożuch szybko się brudził, nie noszono go więc tak często jak sukmanę. Mankiety kożucha i kołnierz szyto z czarnego futerka. Jako zapięcie służyły pętelki i skórzane guziki, a kożuch zdobiono kolorowymi nićmi i czerwono-zielonymi haftami.

[widgetkit id=1]

Regionalne stroje biłgorajskie (galeria: Zespół PiT Słowianki )

Codziennym obuwiem były chodaki, noszone przez cały rok. Wyrobem chodaków dla siebie i całej swojej rodziny zajmował się sam gospodarz. Chodaki robiono z prostokątnych kawałków skóry, które dopasowywało się na mokro do stopy przyszłego właściciela, dzięki czemu były wygodne do chodzenia. Przed włożeniem chodaków owijało się stopy lnianymi onucami które zimą były złożone z kilku warstw. Przy największych mrozach moczono wierzchnie onuce w wodzie, które po zamarznięciu bardzo dobrze chroniły stopy przed zimnem.

Często spotykaną częścią stroju biłgorajskiego była torba, noszona najczęściej do stroju świątecznego, rzadziej do ubrania codziennego. Torba nazywana kalitą miała kształt odwróconej podkowy. Właściwą torbę przykrywała wypukła klapa, a torbę przytrzymywał pasek zamocowany na mosiężnych kółkach. Kalitę noszono na prawym ramieniu przerzucając pasek przez tułów, tak by torba opierała się na lewym boku. Torby używali mężczyźni, najczęściej podczas podróży, gdy do torby chowało się najpotrzebniejsze rzeczy.


Podobne Artykuły
Strój Krzczonowski

W stroju krzczonowskim mężczyźni najczęściej zakładali na głowę słomiane kapelusze. Tego typu okrycia głowy nosiło się praktycznie o każdej porze roku.Kapelusze wyplatało się z niedojrzałej słomy...

Strój Biłgorajski Kobiecy

Do lat dwudziestych XX wieku kobiecy strój niemal w całości przygotowywany był z materiałów domowej roboty. Najchętniej stosowano materiały płócienne, bez względu na to, czy szyto strój odświętny, czy...