Folklor Góralski - tradycje i zwyczaje Górali

Folklor Góralski

1 1 1 1 1 Rating 0.00 (0 Votes)

Folklor Góralski - stroje góralskie, legendy góralski, taniec góralskiPolskie góry to miejsce, które na tle innych regionów etnograficznych, wyróżnia się stałym kultywowaniem folkloru. Nie jest to folklor wyuczony i sztucznie podtrzymywany, lecz w naturalny sposób przekazywane kolejnym pokoleniom.  Co więcej folklor góralski jest kultywowany na co dzień, nie tak jak w przypadku innych regionów, gdzie folklor jest jedynie „odkurzany” na święta i uroczystości.  W Polsce Górali dzieli się na kilka grup, różnice pomiędzy tymi grupami możemy dostrzec w strojach ludowych oraz w gwarze. Największym centrum folkloru góralskiego jest Zakopane.  Odwiedzając to miasto, na każdym kroku możemy spotkać takie elementy folkloru jak: stroje, gwara i kuchnia.

Stroje góralskie – stroje spiskie, orawskie, podhalańskie

Każda grupa górali może poszczycić się własnym strojem ludowym. Obecnie najbardziej znanym strojem góralskim jest strój podhalański. Wśród licznie zachowanych strojów mamy również strój Górali Żywieckich czy strój Górali Beskidu Śląskiego. Mniej znane są stroje Spiskie czy strój Orawski. To właśnie mnogość strojów góralskich, najlepiej odzwierciedla bogactwo folkloru góralskiego.

Folklor Góralski - Stroje Górali Żywieckich

Członkowie zespołu Żywczanie ubrani w strój Górali Żywieckich (zdjęcie: ZPiT Żywczanie)

Czytaj więcej: Stroje Góralskie, Spiskie, Orawskie

Gwara góralska – język góralski używany na co dzień

Gwara góralska jest bardzo specyficzna, wyróżnia się połączeniem dialektu polskiego i naleciałości słowackich i bałkańskich.  Gwara ta charakteryzuje się akcentowaniem pierwszej sylaby oraz  wymawianiem głosek  cz, sz, ż, ch jako c, s , z, k.  Zachowanie archaizmów staropolskich w gwarze góralskiej ora w mowie potocznej, może doprowadzić do ciekawej sytuacji. Rozmówca nieznający tego  języka i słuchający rdzennego górala, może odnieść wrażenie, że rozmawia z obcokrajowcem.

Taniec góralski – zbójnicki, krzesany, drobny

Tradycje tańców góralskich, wywodzą się w dużej mierze ze zwyczajów pasterzy wołoskich. Dlatego tańce góralskie to przede wszystkim tańce męskie, które mają na celu pokazanie siły i zręczności tancerzy. W trakcie wykonywania tańca, Góral miał za zadanie okazać swoje umiejętności i tym samym olśnić partnerkę. Specyfikacja tańców góralskich, sprawiła, że rola kobiety w tańcach jest niewielka często dekoracyjna. Głównymi tancerzami są mężczyźni, co mocno  uwidacznia się w trakcie tańczenia zbójnickiego.

Folklor Góralski - Taniec Góralski

Młodzi chłopcy wykonują taniec góralski  (zdjęcie: Serwis wsi Pyzówka)

Muzyka góralska  – pryma, sekunda, basy

Kapela góralska składała się głownie z czterech grajków. Najważniejszym z nich był tzw. pryma.  Jako prowadzący miał za zadanie dobór muzyki, którą następnie odgrywał na skrzypcach. Sekunda są to drugie skrzypce, muzyk grający sekundę miał za zadanie uzupełnić lukę powstającą pomiędzy prymą a basami. Dla wygody skrzypek opierał skrzypce o klatkę lub bark, co ułatwiało mu grą na niższych strunach. Basy z budowy podobne są do małego kontrabasu. Według muzyków góralskich jest to instrument na którym najłatwiej jest się nauczyć grać.

Kuchnia góralska – oscypek, kwaśnica, golonka

Tradycyjna kuchnia góralska to przede wszystkim niepowtarzalny smak, który nie zmienia się od wieków. W kuchni góralskiej bazuje się głownie na ziemniakach, kwaszonej kapuście, bundzu i oczywiście oscypku. Istotną tradycją, która przetrwała w regionie Zakopanego jest kiszenie kapusty, którą układa się w beczkach, wyłożonych liśćmi a następnie ugniata się ją boso.

Folklor Góralski - Oscypek

Oscypki - tradycyjne sery góralskie (zdjęcie: Luzarnaya)

Dzięki swojej odrębności i podtrzymaniu rodzimych tradycji, folklor góralski jest ciekawą atrakcją turystyczną. Dzięki niezwykłemu klimatowi, Polskie Góry przyciągają turystów, nie tylko z całej Polski, ale również z różnych zakątków świata. Warto pielęgnować i rozpowszechniać folklor góralski.


Podobne Artykuły
Strój Górali Łąckich Męski

Górale Łąccy mieszkali na terenach obejmujących Beskid Wyspowy, Beskid Sądecki i Gorce. Pod względem administracyjnym są to rejony należące do gminy Kamienica i Łącko w dzisiejszym województwie...

Strój Górali Łąckich Kobiecy

Na początku XX wieku najmodniejszą fryzurą wśród młodych dziewcząt były rozpuszczone włosy albo dwa warkocze z przedziałkiem. W okresie międzywojennym zrezygnowano z przedziałka i włosy zaczesywano...

Strój Górali Beskidu Śląskiego

Tradycyjny strój Górali Śląskich zaczął wychodzić z użycia pod koniec XIX wieku. Jako pierwsi z tradycji wyłamali się mieszkańcy dolin rzek oraz miejscowości położonych blisko większych miast. Na...

Strój Górali Żywieckich Męski

Strój Górali Żywieckich był noszony przez mieszkańców Beskidu Wysokiego, Beskidu Małego oraz w dolinach Skawy i Soły. Historia stroju Górali Żywieckich jest dość krótka. Tradycyjnych strojów...

Strój Górali Żywieckich Kobiecy

Kobiety nosiły tradycyjne stroje znacznie dłużej, chociaż dziewczęta i młode mężatki dość szybko go porzuciły. Już na początku XX wieku, przerzuciły się z lokalnego stroju na ubiór nazywany ...